صاحبان نسخه بوده كه با متن خوب آشنايى نداشته است . در فوق از نظر گذشت كه عنوان كتاب صريحا در مقدمه آمده است . از سوى ديگر ، معلوم است كه حكومت خدايار خان ، والى خوقند ، سه مرحله داشته است : 1 . سالهاى 1224 / 1845 تا 1237 / 1858 ، 2 . سالهاى 1241 / 1862 تا 1242 / 1863 ، 3 . سالهاى 1245 / 1866 تا 1254 / 1875 . شايد منظور نويسندهء يادداشت فوق ، دورهء دوم حكومت خدايار خان ( 1241 تا 1242 ) بوده كه اين تصور نيز به‌طور كامل صادق نمىآيد ، چرا كه در كتاب بيان واقعات تا سال 1239 / 1860 محدود شده است . نويسندهء كتاب كيست ؟ دكتر مختاروف او را يك تاريخ‌نگار امير نصر الله دانسته است . « 1 » مؤلفان تاريخ خلق تاجيك نوشته‌اند كه : « وى از مقربان دربار بوده است ، چرا كه لشكركشىهاى امير نصر الله را به كشورهاى همسايه مفصّل به دست قلم داده و اخبارى از قراردادها آورده است . « 2 » » دكتر نظروف در پيشگفتار كتاب خود مناسبتهاى بخارا و افغانستان از ميانهء سدهء هيجدهم ميلادى تا ابتداى قرن بيستم گفته است : « گمان مىرود كه اين اثر به دست يك نفر منشى دربار امير نصر الله خان ( 1826 - 1860 ) نوشته شده است ، چونكه وقايع و كارنمايىهاى دورهء سلطنت نصر الله را بسيار مفصّل ذكر كرده است » « 3 » . دليل اينكه پژوهشگران ، نويسندهء ظفرنامهء خسروى را « تأريخ‌نگار » ، « منشى امير » ، « از مقربان دربار » ناميده‌اند ، اين بوده است كه وى رخدادها را دقيق قلمداد كرده است . در نظر ما ، اين عقيده را قطعى دانستن درست نيست ، چراكه در آن روزگار ، بجز از تأريخ

--> ( 1 ) . A . Muxtarov . Politiceskaya istoriya . . . s . 109 , 112 , 113 ; Ego ze : Ocerk istorii . . . , s . 37 , 173 . ( 2 ) . Istoriya tadzikskogo naroda . . . , s . 9 . ( 3 ) . H . Nazarov . Ravobiti Buxoro va Afgoniston . . . , s . 9 .